Yazılım dünyasına adım atan her geliştirici adayının karşısına çıkan ilk ve en önemli platformlardan biri GitHub’dır. Kodlarınızı güvenle saklamak, versiyon takibi yapmak ve dünyanın dört bir yanından yazılımcılarla iş birliği gerçekleştirmek istiyorsanız github nasıl kullanılır sorusunun yanıtını eksiksiz şekilde öğrenmeniz gerekir. GitHub, sadece bir depolama alanı değil, aynı zamanda yazılımcıların canlı dijital özgeçmişidir. Bu kapsamlı rehberde; Git ile GitHub arasındaki farktan başlayarak adım adım hesap açma, repozituvar (repository) oluşturma, temel Git komutları, branch yönetimi ve Pull Request (PR) süreçlerini detaylarıyla inceleyeceğiz.
Git ve GitHub Nedir? Aralarındaki Fark Ne?
Yeni başlayanların en sık karıştırdığı konuların başında Git ile GitHub arasındaki fark gelir. Bu iki kavram birbiriyle doğrudan bağlantılı olsa da tamamen farklı işlevlere sahiptir.
Git: Bilgisayarınızda yerel olarak çalışan dağıtık bir Versiyon Kontrol Sistemidir (VCS). Projenizdeki kod değişikliklerini anlık olarak kaydeder, projenin geçmiş sürümlerine geri dönmenizi sağlar ve farklı yazılımcıların aynı kod tabanında çakışmadan çalışmasına olanak tanır.
GitHub: Git altyapısını kullanan, projelerinizi internet üzerinde depolamanızı, paylaşmanızı ve yönetmenizi sağlayan bulut tabanlı bir kod barındırma ve sosyal geliştirme platformudur.
Aşağıdaki tablo iki kavram arasındaki farkları özetlemektedir:
| Özellik | Git | GitHub |
|---|---|---|
| Türü | Yerel (Local) Yazılım / Araç | Bulut Tabanlı Web Servisi ve Platform |
| İşlevi | Versiyon takibi ve değişiklik yönetimi | Kod depolama, paylaşım, PR ve ekip çalışması |
| Çalışma Yeri | Komut satırı (Terminal) veya yerel GUI | Web tarayıcısı ve masaüstü uygulaması |
| İnternet Bağlantısı | İnternet gerektirmez | Veri senkronizasyonu için internet şarttır |
Yazılımcıların günlük rutinindeki yeri ve sorumlulukları hakkında daha fazla bilgi edinmek için Yazılımcı Ne İş Yapar? içeriğimize göz atabilirsiniz.
Adım Adım GitHub Kullanım Rehberi
GitHub’ı verimli bir şekilde kullanmaya başlamak için izlemeniz gereken temel adımlar şunlardır:
- Adım: GitHub Hesabı Açma ve Profil Düzenleme
İlk olarak github.com adresine giderek ücretsiz bir hesap oluşturun. Kullanıcı adı (username) seçiminde profesyonel bir isim kullanmanız önemlidir; çünkü bu profili ileride iş başvurularında ikna edici bir portföy olarak kullanacaksınız. Hesabınızı oluşturduktan sonra profil fotoğrafınızı, biyografinizi ve yeteneklerinizi ekleyerek profilinizi tamamlayın.
- Adım: Yeni Bir Repozituvar (Repository) Oluşturma
Repozituvar (kısaca repo), projenize ait tüm kodların, dosyaların, görsellerin ve revizyon geçmişinin saklandığı klasördür.
GitHub sağ üst köşesindeki “+” simgesine tıklayıp “New repository” seçeneğini belirleyin.
Repository name kısmına projenizin adını yazın (Örn: ilk-projem).
Projenizi Public (herkese açık) veya Private (gizli/sadece sizin belirlediğiniz kişilere açık) olarak ayarlayın.
Projenizin ne işe yaradığını açıklayan “Add a README file” seçeneğini işaretleyin ve “Create repository” butonuna basın.
- Adım: Git’i Bilgisayara Kurma ve GitHub İle Bağlama
Bilgisayarınızda Terminal (Mac/Linux) veya Git Bash (Windows) üzerinden Git’i kullanabilmek için git-scm.com adresinden Git’i indirip kurun. Kurulum sonrası kimlik bilgilerinizi tanımlayın:
Bash
git config –global user.name “Adınız Soyadınız”
git config –global user.email “eposta@adresiniz.com”
Ayrıca GitHub hesabınızla bilgisayarınız arasında güvenli bir bağlantı kurmak için SSH Key veya Personal Access Token (PAT) oluşturup GitHub ayarlarınıza eklemeniz gerekmektedir.
En Çok Kullanılan Temel Git ve GitHub Komutları
Yerel bilgisayarınızdaki bir projeyi GitHub’a aktarmak ve yönetmek için günlük iş akışında en sık kullanılan Git komutları şunlardır:
git init, git add, git commit ve git push
Projenizi adım adım uzak sunucuya (GitHub) gönderme sırası:
Bash
git init
git add .
git commit -m “İlk commit: Proje yapısı oluşturuldu”
git branch -M main
git remote add origin https://github.com/kullaniciadi/ilk-projem.git
git push -u origin main
git pull, git clone ve git status
git status: Hangi dosyaların değiştiğini, hangilerinin commit edilmeye hazır olduğunu gösterir.
git clone : GitHub üzerindeki açık kaynaklı bir projeyi veya kendi reponuzu yerel bilgisayarınıza indirmek için kullanılır.
git pull: GitHub üzerindeki en güncel kod değişikliklerini çekip yerel bilgisayarınızdaki projenizle birleştirir.
Dallanma (Branch) Yönetimi ve Pull Request (PR) Süreci
Ekip çalışmalarında veya ana projenin kararlı yapısını bozmadan yeni bir özellik geliştirirken Branch (Dal) mimarisi kullanılır. Projenin ana dalı genellikle main veya master adını alır.
Yeni Branch Oluşturma: git checkout -b ozellik/giris-ekrani komutu ile ana daldan bağımsız yeni bir çalışma alanı açarsınız.
Geliştirme Yapma ve Push Etme: Kodlarınızı yazar, commit eder ve git push origin ozellik/giris-ekrani komutu ile GitHub’a gönderirsiniz.
Pull Request (PR) Açma: GitHub arayüzüne girdiğinizde kodlarınızı main dalı ile birleştirmek için bir Pull Request oluşturma butonu görürsünüz.
Kod İnceleme (Code Review): Ekip arkadaşlarınız yazılan kodları inceler, yorum yapar ve onay verirse kodlar ana dala “Merge” (birleştirme) edilir.
Özellikle yazılım dünyasında süreç otomasyonları ve sürekli entegrasyon için bu adımlar DevOps Engineer Nedir? alanının temel çalışma prensiplerini oluşturur.
Yazılımcı Portföyü Oluştururken GitHub’ın Önemi
Yazılım sektöründe iş arama sürecinde geleneksel özgeçmişlerin ötesinde GitHub profiliniz değerlendirilir. İK uzmanları ve kıdemli yazılımcılar profilinize baktığında şu unsurlara dikkat eder:
Katkı Grafiği (Green Dots): Yıl boyunca yaptığınız commit’lerin oluşturduğu yeşil kareler, yazılımdaki sürekliliğinizi ve disiplininizi gösterir.
README.md Kalitesi: Projelerinizin ne işe yaradığını, nasıl kurulup çalıştırıldığını açıklayan detaylı görseller ve talimatlar içeren bir README dosyası projenizin kalitesini doğrudan artırır.
Açık Kaynak Katkıları: Başka geliştiricilerin projelerindeki hataları çözüp PR göndermek topluluk içerisindeki etkinliğinizi kanıtlar.
Sıfırdan kariyer inşa etme adımlarını öğrenmek ve yol haritanızı belirlemek için Yazılım Nasıl Öğrenilir? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
GitHub kullanmak ücretsiz midir?
Evet, GitHub bireysel geliştiriciler ve açık kaynak projeler için tamamen ücretsizdir. Ücretsiz planda sınırsız sayıda kamuya açık (public) ve gizli (private) repozituvar oluşturabilirsiniz. Ekip yönetimi, gelişmiş CI/CD araçları ve kurumsal güvenlik özellikleri gerektiren durumlar için ücretli paketler de sunulmaktadır.
GitHub repomu gizli (private) yapabilir miyim?
Evet, istediğiniz repozituvarı gizli (private) yapabilirsiniz. Gizli repozituvarları yalnızca siz ve izin verdiğiniz ekip arkadaşlarınız görüntüleyebilir. Repozituvarın görünürlük ayarlarını dilediğiniz zaman “Settings” sekmesinden değiştirebilirsiniz.
Git bilmeden sadece GitHub web arayüzü kullanılabilir mi?
Evet, GitHub web arayüzü üzerinden doğrudan dosya yükleme, düzenleme ve silme işlemleri yapılabilir. Ancak karmaşık projeler, dallanma yönetimi, çakışmaları (merge conflict) çözme ve profesyonel ekip çalışmaları için temel Git komutlarını öğrenmek ve terminal kullanmak şarttır.
README.md dosyası nasıl hazırlanır?
README.md dosyası Markdown formatı kullanılarak yazılır. Projenizin başlığı, amacı, kurulum adımları, kullanılan teknolojiler, ekran görüntüleri ve katkıda bulunma rehberi gibi bölümleri içerir. Başlıklar için #, listeler için -, kod blokları için ise üç adet kesme işareti (“`) kullanılarak biçimlendirilir.
Upnext ile Bir Sonraki Adım
Projelerinizi sergilemek, versiyon kontrolünü öğrenmek ve GitHub dünyasında öne geçmek için Upnext’in uygulama rehberlerinden faydalanın.